هر آنچه که باید در مورد کوه دانست

قله اشترانکوه(دالاهو)

ارتفاع : ۴۰۵۰ متر

مکان : استان لرستان، ۱۹ کیلومتری جنوب غربی شهر ازنا

رشته کوه : زاگرس

اشترانکوه ،آلپ ایران :

  اشترانکوه با طول جغرافیایی 12/49 الی 23/49 شمالی و عرض جغرافیایی 9/33 الی 22/33 شرقی از نصف النهار مبدا در قلب کوههای زاگرس قرار گرفته است.

قلل مهم و مشهور خط الراس اشترانکوه ازغرب به شرق به ترتیب عبارتند از :

که جملگی روی این خط الراس قرار گرفته اند . قلل اشترانکوه به صورت قوس هایی هستند که در منتهی الیه هر قوس آن برفچال و یا یخچال بزرگی حد فاصل دو قله مهم قرار گرفته است . از مهمترین این یخچال ها یخچال چال کبود در حد فاصل بین دو قله گل گل و سن بران می باشد.

اشترانکوه: رشته كوهي به طول تقريبي 50 كيلومتر است كه در محدوده ازنا، اليگودرز و بروجرد در جهت شمال غربي _ جنوب شرقي امتداد دارد. يخچالهاي طبيعي و دائمي اين رشته كوه که يكي از زيباترين كوههاي كشور به شمار مي رود در تمام سال از برف و يخ پوشيده است. اشترانکوه در جنوب شهر درود و ازنا قرار دارد و به لحاظ تقسیمات کشوری جزو بروجرد نیست اما به لحاظ تاریخی و نیز کوهنوردی از کوه های ناحیه بروجرد نیز به حساب می آید. اشترانکوه از منطق کوهستانی منحصر به فرد استان لرستان است. این منطقه در سال 1340 (46 سال قبل) به عنوان منطقه شکارممنوع اعلام شد و در لیست مناطق حفاظت شده قرار گرفت. منطقه اشترانکوه کاملا کوهستانی و فاقد اراضی مسطح جهت کشت و زرع است.
سن بران یا سن بوران (Sen Boran, Sen Bouran, San Boran) مرتفع ترین قله اشترانکوه است با ارتفاع بیش از (4100 متر).  یخچالهای دائمی وسرابها و تعداد فراوانی چشمه و دریاچه زیبای گهر از جاذبه های اشترانکوه در همه فصول به شمار می رود. منطقه اشترانکوه در تقسیم بندی نواحی جانوری به عنوان ناحیه پنجم جانوری ذکر شده و از نظر حیات وحش بسیار غنی است و با توجه به تنوع اقلیمی و توپوگرافی کاملا کوهستانی، دارای زیست گاههای مختلفی برای پستانداران بزرگ و کوچک است بطوری که اشترانکوه به عنوان یکی از مهمترین زیستگاههای بز و پازن (کل و بز) در غرب ایران شناخته شده است قوچ و میش و خرس قهوه ای گربه وحشی کفتار و گراز گرگ و روباه و شغال از دیگر پستانداران مهم و گونه های اصلی زاگرس هستند.

 گزارش برنامه

دریاچه گهرنگینی بر دامن اشترانکوه:

 این دریاچه یکی از زیباترین و شاید زیبا ترین دریاچه کوهستانی ایران است که در ارتفاع 2400متری از سطح دریا قرار دارد. حداکثر عمق آب 28 متر و طول دریاچه 2500 متر و عرض آن 450 متر است . که عریض ترین بخش آن نزدیک به 800 متر است.کف در یاچه دارای بستر سنگی میباشد.رنگ آب دریاچه شفاف و عاری از هرگونه کدورت و بسیار زیبااست چون که به علت بازتابش نور و شکست آن دریاچه فیروزه ای جلوه میکند. در سال 1340 سرپرست وقت اداره محیط بانی و شکاربانی لرستان مرحوم سرهنگ جشنیان تعدادی ماهی سیاه بومی را از رودخانه های اطراف صید و در دریاچه گهر بزرگ رها کردند و متعاقبا ایشان در سال 1352 حدود بیست هزار قطعه ماهی قزل آلای رنگین کمان و خال قرمز به وسیله هواپیما در دریاچه ریخته شد که ازدیاد نسل کردند و ظاهرا اینگونه تا دریاچه کوچک و چم چید نیز رفته اند.

دریاچه گهر کوچک در حدود 2کیلومتر تا گله گهر فاصله دارد که در ارتفاع 2۳۶0 متری از سطح دریا قرار گرفته است . گهر کوچک همانند برادر بزرگ خود بر اثر لغزش زمین به وجود آمده است و وسعت تقریبی آن حدود7 هکتار و طول آن حدود۱۷00 متر و عرض آن 5۰0 متر است.حداکثر عمق آن۲۸ متر است. دریاچه گهر بر اثر رانش زمین و ریزش سنگها از یخچال جنوبی اشترانکوه سبب شده که این ریزش ها سد طبیعی بر سر راه گذر آبهای جاری ایجاد کرده است و موجب پیدایش دریاچه گهر شده است.زمین شناسان معتقدند که دریاچه گهر 80 تا 200 متر بالاتر از سطح فعلی بوده است که حرکات و لغزشهای بعدی سبب تشکیل فرم امروزی شده است. لفظ گهر به زبان محلی یعنی محلی که آب در آن جمع میشود به صورت آبگیریا تالاب.

مسیر حرکت به سمت دریاچه گهر

 دریاچه گهررا شاید بتوان گفت به حق یکی از زیباترین و یا شاید نادر ترین دریاچه های  کوهستانی ایران  باشد  به راستی هر کسی که از این دریاچه دیدن کرده به وجود زیبای خداوند به خاطر وجود چنین طبیعت زیبایی  پی برده است .(خداوند زیباست و زیبایی ها را دوست دارد). این دریاچه از سالیان دور مورد بازدید گردشگران و کوهنوردان در همه فصول سال بوده است همه گردشگرانی که از این دریاچه دیدن کرده اند تعریف وصف بی مثالش را کرده اند من هم به همه کسانی که این مطلب رو میخونن دعوت میکنم که از این دریاچه بکر دیدن نمایند که خالی از لطف نمی باشد....

بعد از رسیدن به شهرستان دورود از طریق ماشین های باری وانت و یا شخصی به سمت چشمه خرم یا چشمه گهر حرکت میکنیم که مسیری پرپیچ و خم و زیبا و انبوه از درختان بلوط می باشد حدود 1 ساعت تا رسیدن به چشمه خرم بطول می انجامد در بین مسیر نیز از محیط بانی باید حتما برگه تردد دریافت نمود بعد از رسیدن به چشمه خرم که دارای چشمه پر آب و سرد میباشد و دارای مرکز محیط بانی و مکانهایی برای استراحت گروهها می باشد بعد از آماده شدن از مسیری کاملا مشخص و پاکوب به سمت دریاچه حرکت میکنیم ابتدای مسیر با کمی سراشیبی شروع شده و کم کم مسیر هموار تر میشود بعد از گذشت 1الی 1:30 ساعت به محلی می رسیم به نام پنبه کار که در بهار با رویش شقایق های وحشی و لاله های واژگون مانند فرشی خود نمایی میکند در ایام تابستان چادر سیاه محلی برپا میکنند جهت فروش مواد غذایی از این نقطه به بعد باید از مسیر سرازیری به سمت پایین حرکت کنیم حدود 45 دقیقه طول میکشد تا به پایین پنبه کار برسیم که انتهای این مسیر چشمه ای با نام چشمه پنبه کار وجود دارد که بعد از استراحت کوتاه به مسیر خود ادامه میدهیم از اینجا به بعد مسیر ما همراه با رودخانه ای است که از دریاچه گهر به سمت مخالف ما حرکت میکند و ادامه مسیر رودخانه به سمت دره معروف و بکر نی گاه که یکی از زیباترین و جالب ترین دره های لرستان و کشور  می باشد ادامه  مسیر ما  تخت و هموار می باشد در بین را به چشمه آب سفید می رسم که آبی گوارا  و سرد که طاقت فرو بردن دست در آن وجود ندارد دارد ٬ادامه مسیر می دهیم تا به ابتدای مسیری به طول 150 متر سراشیبی  برسیم که به نام خدا قوت مشهور می باشد چون انتهای راه می باشد و گردشگران خسته از راه هستند برایشان کمی سخت می باشد و حتما استراحتی  کوتا نیاز می باشد  بعد از رد کردن خدا قوت حدود 15 دقیقه راهپیمایی کرده تا به نگین زیبای اشترانکوه برسیم با دیدن دریاچه خستگی راه از بدن بیرون می رود  واقعا زیباست که با نمای اشترانکوه زیباتر جلوه میکند (شنیدن کی بود مانند دیدن)

 امیدوارم که از این نعمت زیبایی خداوندی استفاده درستی بنمایید و خاطرات خوش و زیبا به یاد شما بماند و این سفر را به دیگر دوستان خود توصیه کنید ضمنا حفظ محیط زیست دریاچه و دیگر مناطقی از این قبیل واقعا کاری ارزشمند و خداپسندانه می باشد.

پیمایش دره نی گاه

به بهانه رسیدن فصل بهار و شکوفا شدن دوباره طبیعت بر آن شدیم تا یکی از زیباترین و بکرترین دره های کشور بنام دره نی گاه را به علاقه مندان طبیعت معرفی نماییم .

شهرستان دورود در استان سرسبز لرستان نام آشنای همه کوهنوردان و علاقه مندان به طبیعت میباشدعزیزانی که قصد صعود به قلل اشترانکوه و یا دیدار از دریاچه کوهستانی و زیبای گهر را دارند در ابتدا وارد این شهر میشوند. این شهرستان به دلیل موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در کنار منطقه اشترانکوه ،وآب و هوای سرد و معتدل خود دارای چشم اندازهای زیبای طبیعی است،که کوهها و آبشارها ،دره ها و دیگر مناظر طبیعی و مختلف را در خود جای داده است یکی از این موهبت های الهی دره زیبای نی گاه می باشد.. هوای معتدل دره و رود روان و زلال که از امتداد رود ،گهر رود که از دریاچه گهر سرازیر میشود از میان این دره زیبا میگذرد و صحنه های بی بدیل بوجود میآورد که روح هر طبیعت گردی را شاداب و سرخوش میکند اطراف این دره را دیواره هاو صخره هایی بلند احاطه کرده که وصف ناپذیر میباشند.. این دره یکی از زیباترین و دست نخورده ترین دره های کشور هست که به دلیل وجود تنوع زیست محیطی و پوشش گیاهی خود همچنان زیستگاه امنی برای حیات وحش منطقه اشترانکوه میباشد پوشش گیاهی این دره شامل انواع درخت های میوه از جمله بلوط،انگور . گیلاس . تمشک .گلابی و ....میباشد که دره را سرسبز و زیبا تر کرده است .و از گونه های جانوری این منطقه وجود حیواناتی نظیر خرس .پلنگ . گربه وحشی . روباه . گرگ . گراز.و گونه های پرندگان مختلف و زیبا میباشد.

مسیر های دسترسی به دره نی گاه:

مسیر اول : کوهنوردانی که ازدریاچه گهر در حال برگشت میباشند و زمان کافی در اختیار دارند میتوانند پس از رسیدن به چشمه زیر پنبه کار از دره ای که در  سمت چپ قرار دارد و رود گهر رود به آن سرازیر میشود وارد این دره شوند که البته ادامه کل مسیر تا انتهای دره با سنگ چین هایی مشخص گردیده و فقط نیاز به کمی دقت است. در مسیر پیمایش دره از چندین نقطه باید از رودخانه عبور کرد البته در اوایل فصل بهار به علت بارش های بهاری و بالا آمدن  رودخانه ممکن است در بعضی از نقاط ،مسیر را آب در بر گرفته باشد وتا اواسط فصل بهار ممکن است به همین صورت باشد ،که باید مواظب جریان تند آب بود و مسیر را در نقاط یاد شده چند درجه ای تغیر داد. در انتها مسیر دره به روستای تی میرسد .که از آنجا به بعد می توان با وسایل نقلیه به شهر دورود حرکت کنید...برعکس همین مسیر هم  برای پیمایش دره وجود دارد که باید بعد از رسیدن به شهر دورود با وسایل نقلیه ای که از میدان امام رضا(ع) (میدان مرکزی)  به سمت روستای امام زاده پیرعبدالله و از آنجا به سمت روستای تی و ابتدای دره نی گاه میرسد حرکت کنند.و می توانند تا انتهای دره یا همان چشمه پای پنبه کار را پیمایش نمایند.و در صورت داشتن وقت کافی سری هم به دریاچه گهر زد.

مسیر دوم: این مسیر برای کسانی که قصد رفتن به دریاچه گهر را ندارند و قصد دارند که مستقیم وارد دره شوند.ابتدا باید از چشمه خرم که ابتدای مسیر دریاچه گهر است به سمت گردنه سلام گاه (گله چیر) که اطاقک و آنتن مخابراتی روی این گردنه نصب شده حرکت کنند که حدودا 30 دقیقه بطول می انجامد.سپس از طریق سرازیری که از روی گردنه به سمت دره پر درختی از گردو حرکت کنند و وارد دره شوند که معروف به دره گردو است.بعد از رد کردن دره گردو که پوشش انبوه درختان آن گردو می باشد آبشاری قرار گرفته که باید قبل از رسیدن به آبشار از روی یال پایین کوهی که در سمت چپ قرار دارد به سمت دره حرکت کرد. و از آنجا موافق با جریان رود خانه که طول مسیر دره است و به  سمت روستای تی میرسد حرکت کرد.

1. بهترین زمان پیمایش دره اواخر فصل بهار و تابستان می باشد چون آب کمتری در رودخانه جریان دارد .
2. از ابتدا تا انتهای دره بدون احتساب استراحت حدود 8الی 9 ساعت  زمان نیاز است .
3. این دره جز منطقه حفاظت شده اشترانکوه میباشد. و دارای پاسگاه محیط زیست می باشد.
4. قبل از رفتن به سمت دره از شرایط دره توسط پاسگاه های محیط زیست که قبل از روستای تی و یا پاسگاه محیط زیست روستای درب آستانه ( ابتدای مسیر دریاچه گهر)آگاهی کامل پیدا کنید.
5. از مسیرهای پا کوب شده و سنگ چین های مسیر حرکت کنید که وارد دره های فرعی و خطرناک نشوید.
6. برای  زیبایی همیشگی طبیعت وحفظ محیط زیست ،دفع زباله ها را در طبیعت همواره مد نظر قرار داشته باشیم.

سفر به درياچه گهر و ديدن زيباييهاي منطقه اشترانكوه كه اين درياچه را در خود محصور كرده است، اين روزها آرزوي بسياري از گردشگراني است كه مناطق سردسير كشور را براي گشت و گذار و لذت بردن از زيباييهاي طبيعت انتخاب مي‌كنند.
زيبايي خيره كننده و چشم اندازهاي بديع درياچه سبب شده تا هر ساله با وجود سختي راه، انبوهي از مردم لرستان، استانهاي اطراف و ديگر نقاط كشور، با پاي پياده يا سواره به ديدن درياچه و زيبايي‌هاي آن بروند و چند روزي از اوقات فراغت خود را در آنجا سپري كنند.
شتر کوه و يا اشترانکوه نيز كه چشم‌انداز درياچه را تشكيل مي‌دهد و از عجايب طبيعي ايران و يكي از ذخاير طبيعي ارزشمند جهان به شمار مي‌آيد، تابستانهاي زيبا و خنكي را در خاطره گردشگران به جا مي‌گذارد.
اين رشته کوه بسيار زيبا در حدود سال 1340 جزء منطقه تحت حفاظت کشور از لحاظ گونه‌هاي جانوري و گياهي قرار گرفت و در سال 1348 جزء محيط زيست جهاني انتخاب شد.
رشته کوه زيبا و منحصر به فرد اشترانكوه از هشت کوه و قله بسيار مرتفع در کنار هم تشکيل شده است که به واسطه بلندي بسيار زياد و در رديف هم به مانند کوهاني از شترهاي به هم پيوسته هستند، لذا به اشترانکوه معروف شده‌اند.
درياچه گهر، اين درياچه زيبا نيز در پاي قله سن بُران و گل گل در ارتفاعات شمال روستاي طيان شهرستان درود واقع شده است.
در اثر ذوب شدن برفها در اين دو قله و سرازير شدن رود در محلي به همين نام (گهر) درِياچه‌اي به زيبايي آسمان و زلالي اشک چشم و به مساحت چند صد هکتار و عمق متوسط 20 متر تشکيل مي‌شود.
درياچه گهر شامل دو درياچه است، گهر پايين و گهر بالا که يکي از يکي زيباتراست.در اطراف درياچه گهر درختان بيد روئيده و زيبايي بسيار زيادي به آن منطقه بخشيده اند.
منطقه گهر محل بسيار مناسبي براي تفريح و آسايش است و ماهي گيري در گهر آروزي هر توريست و گردشگر است.
هنگام استراحت در آن مکان موج زدن آب بسيار زلال، نسيم سرد و ديدن قله‌هاي پر برف سن بران و گل گل و دوري از قيل و قال شهر، خاطره زيباي مسافران را چندبرابر مي‌كند.
راز زيبايي و بکر بودن طبيعت گهر در اين است که اين منطقه فاقد جاده ماشين رو است.طول درياچه اصلي گهر را 5/1 كيلومتر و عرض متوسط آن را 600 متر برآورد كرده اند. حداكثر عمق درياچه 28 متر و مساحت آن در حدود 100 هكتار است.
درياچه گهر مانند آبگيري است كه از چشمه‌ها، آبشارها و سرابهاي اشترانكوه پر شده و آب آن در تابستان و زمستان ثابت است. بيشتر سطح درياچه گهر در زمستان يخ مي بندد.
انواع بوته‌ها، درختان تنومند بيد، گياهان و گلهاي زيباي پيراموني، اطراف درياچه را به صورت يك پارك طبيعي شگفت انگيز در آورده است.
از گونه‌هاي جانوري اين منطقه مي‌توان به خرس قهوه‌اي، روباه، کفتار، گراز، گرگ خاکستري، بز کوهي، قوچ کوهي و از پرندگان نيز مي‌توان به عقاب، کبک، جغد، اردک، شاهين و ... اشاره كرد که همگي تحت حفاظت اداره كل حفاظت محيط زيست استان لرستان هستند.
در اشترانکوه پسته کوهي به فراواني يافت مي‌شود و پوشش گياهي متنوع آن اعم از گون، ريواس و استپها در شيب ملايم بعضي نقاط و گلهاي طبيعي و خودرو محل مناسبي براي جانوران ساکن در اشترانکوه است که در آن زاد و ولد کرده و از آنان تغذيه مي‌کنند.

منطقه حفاظت شده اشترانكوه 

منطقه حفاظت شده اشترانكوه در استان لرستان 28/33 تا 12/33 عرض شمالي و 25/49 تا 58/48 طول شرقي واقع شده است. مساحت آن 98250 هكتار مي باشد.
پوشش گياهي: گون, درمنه, چوبك , آويشن و كلاه مير حسن .
پستانداران: كل و بز , قوچ و ميش , خرس قهوه اي ,‌پلنگ ,‌ گربه جنگلي ,گرگ,‌شغال و روباه.

کروکی مسیر صعود

 جان پناه وپناهگاه اشترانکوه

۱- جانپناه چال کبود
منطقه:جاده ازنا به سمت دورود،دربند،تیون،اشترانکوه
مسیر:جاده دورود،دوراهی دربند،روستای تیون
ارتفاع از سطح دریا:3900 متر
امکانات:
امکان صعود:درکلیه فصول طبق برنامه
نزدیکترین روستا :تیون
قله های قابل دسترسی: سن بران،گل گل،گل کهر،فیاله سون،پازن پیر،کوله لایو،چال کبود
تاریخ ساخت: 1357
تاریخ مرمت:1377،1378
وسعت بنا:12 متر

2- خانه کوهنوردان دانش
منطقه:جاده ازنا به سمت دورود،دربند،تیون،اشترانکوه
مسیر:جاده دورود،دوراهی دربند،روستای تیون
ارتفاع از سطح دریا:1730 متر
امکانات:آب لوله کشی،برق شهری،تلفن،رستوران،سرویس بهداشتی
امکان صعود:درکلیه فصول
نزدیکترین روستا :تیون
قله های قابل دسترسی: سن بران،گل گل،گل کهر،فیاله سون،پازن پیر،کوله لایو،چال کبود
تاریخ ساخت: 1377
تاریخ مرمت:1380
وسعت بنا:50 متر